Мария Геннадьевна Шило – Ресейде дүниеге келген, Қостанай қаласында тұрады. А. Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университетінде «Журналистика» мамандығы бойынша магистратураны тәмамдаған. «Костанайские новости» және «Казахстанская правда» газеттерінде тілші болып жұмыс істеген. Алматы қаласындағы Ашық әдеби мектепте оқыған.
Мария – «Жизнь на ладони» атты қайырымдылық жобасының үйлестірушісі, бұл жоба Қостанай облысынан тысқары да танымал болды. Жоба науқас балаларға көмек көрсетіп, облыста қайырымдылық қозғалысын қалыптастырды. «Ерекше» балалар тақырыбы оның әңгімелерінде де көрініс тапты («Пупок»).
2025 жылы Ыбырай Алтынсарин атындағы балалар мен жасөспірімдерге арналған үздік әдеби шығарма конкурсының шорт-листіне енді. Конкурсты Қостанай облыстық Ы. Алтынсарин атындағы балалар мен жасөспірімдер кітапханасы ұйымдастырған.
«Странные сказки» шығармасы «Таза бұлақ» конкурсының жинағына енді. Бұл ертегілер қарапайым болудан бас тартады. Әр әңгіменің ішінде аздап жұмбақтық бар, кей тұстарында тіпті оқырманға сыңай білдіріп, сыр жасыра күлімдейді. Автор жай ғана оқып бермей, таныс сюжеттерді терісінен көрсетіп, әрдайым көзден таса қалатын нәрселерді ашып береді: бәрі таныс сияқты көрінгенімен, кенеттен Суреттелген адам немесе адамдарға ренжіген Түнек сияқты кейіпкерлер пайда болып, сол сәтте-ақ қайтар жолдың жоқ екенін түсінесің.
Бірінші бөлімде сізді «мысық-адамдар» қарсы алады – мадам Трикотаж бен оның қимылсыз, «Ж» әрпінен басталатын мысықтарының оқиғасы байлықтың әрдайым жарқырай бермейтінін, кейде тіпті қорқынышты пішінге айналатынын үйретеді. Ал басты «ойшыл» саналатын бала Тимми ғана шындықтың түбіне жетуді шешеді.
Екінші бөлікте Түнектің Мысық және Баламен қалай достасқаны, содан бері Түнектің түн сайын жаңбыр болып жылауын қойғаны жайлы біртүрлі, күлкілі әрі ақылды ертегілер ашады. Сондай-ақ аллергиясы бар, СӨС ұстанатын және «бейсенбіде-веганмын» дейтін адамдарға бейімделу мүмкін еместігінен күйзеліске түскен Аспаз туралы әңгіме де бар. Абырой болғанда, ол тоқ адамның көңілін табудан гөрі аш адамды тамақтандырған дұрыс екенін түсінеді – мұндай даналыққа тек ауладағы мысық ақыл айтқанда ғана жетуге болады.
Одан кейін аңызға айналған Ізгілік пен Зұлымдықтың шайқасы басталады – дәлірек айтқанда, Құндыз бен Есектің – бірақ ол күтпеген жерден Зұлымдықтың кейде жай ғана көмектескісі келетінін, ал Ізгіліктің анда-санда жалқаулыққа салынып кететінін дәлелдейтін мінсіз мысалға айналады.
Үшінші бөлім оқырманды жалқаулық, сұлулық және эмоция құпияларын түсінгісі келген Суреттелген Адамға жетелейді. Оның ізденістері кәдімгі жасөспірімнің өміріне күмәнді түрде ұқсап тұрады.
Жинақты жұлдыздарын жоғалтып алып, онымен бірге ғажайып дүние жасау қабілетінен айырылған ертекші туралы хикая түйіндейді. Қорытындысы қарапайым: айналадағы сиқырды көру үшін кейде терезенің жармасын сәл ашу да жеткілікті.
Жалпы, «Странные сказки» – алғаш оқығанда қалжың сияқты көрінетін, кейін мысалға айналатын, ал соңында астарлы философиясын сездіретін кітап. Мұндағы әр ертегі қарапайымдылық пен терең ойды, жеңіл әзіл мен жүрекке жылы тиетін нәзік әсерді шебер ұштастырады. Бұл әңгімелердің бәрінен жұмсақ әзіл мен таныс сезімдерді табасыз – әсіресе бір кезде жалқаулықпен айтысып көрген болсаңыз, сұлулықтың жетіспеуінен көңіліңіз құласа немесе психологтар, бастықтар мен ақындардың нені қалайтынын түсінуге тырысқан кездеріңіз болса.
Автор оқырманға тұспалдап: сиқыр әрдайым жақын жерде, ал өмірдің мәні кейде картоптан, сызылған сызықтардан немесе бір тамшы шықтан табылуы мүмкін екенін еске салады. Ал егер оқып болған соң мысықты сипап, жұлдыздарға көз тастап немесе Түнектің халін сұрағыңыз келсе – бұл қалыпты. Жинақ дәл осы сезім үшін жазылған.
Шығармалары:
-
Шило, Мария. Странные сказки : сборник // Таза бұлақ : Ыбырай Алтынсарин атындағы балалар мен жасөспірімдерге арналған үздік әдеби шығарма байқауының финалына шыққан шығармалар жинағы = Таза бұлақ : сборник произведений финалистов Республиканского конкурса имени Ибрая Алтынсарина на лучшее литературное произведение для детей и подростков / алғы сөз И. Одегов ; редакторы: Н. М. Теплякова [және басқа]. – Костанай : Костанайская ОДЮБ им. И. Алтынсарина, 2025. – С. 316–347.
-
Шило, Мария. «Ощущения и мысли в упаковке из рифм и строф» : авторская страница, стихи // poembook.ru: сайт. – URL: https://poembook.ru/id84300
-
Шило, Мария. Рассказы // Дактиль. – 2023. – № 42. – URL: https://daktilmag.kz/42/prose/mariya-shilo/rasskazy/632









